get a loan install solar वाढत्या तापमानासोबतच उन्हाळ्यात वीज बिलांनी घेतलेल्या उंच झेपेमुळे सर्वसामान्य नागरिकांच्या आर्थिक स्थितीवर मोठा ताण पडत आहे. हवामान बदलाचे परिणाम आणि ऊर्जेची वाढती मागणी यामुळे वीज दरांमध्ये सातत्याने वाढ होत असल्याने, नागरिकांना पर्यायी ऊर्जा स्त्रोतांकडे वळण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
या पार्श्वभूमीवर सौर ऊर्जा हा एक आशादायक पर्याय ठरत आहे. विशेषतः केंद्र सरकारच्या ‘पीएम सूर्य घर मोफत वीज योजना’ आणि विविध बँकांच्या सोलर लोन योजना यांमुळे सर्वसामान्य नागरिकांना आता सोलर पॅनल बसविणे परवडणारे झाले आहे.
सौर ऊर्जेचे फायदे
सौर ऊर्जेकडे वळण्याचे अनेक फायदे आहेत. प्रथम आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे वीज बिलांमध्ये लक्षणीय बचत. एकदा सोलर पॅनल सिस्टम इन्स्टॉल केल्यानंतर, तुम्ही सूर्यप्रकाशातून मोफत वीज निर्मिती करू शकता. भारतासारख्या देशात, जिथे वर्षातील बहुतांश दिवस सूर्यप्रकाश असतो, सौर ऊर्जा उत्पादनासाठी अत्यंत अनुकूल परिस्थिती आहे.
दुसरा महत्त्वाचा फायदा म्हणजे पर्यावरणाचे संरक्षण. सौर ऊर्जा ही स्वच्छ आणि नवीकरणीय ऊर्जा स्रोत आहे, जी कोळशासारख्या जीवाश्म इंधनावर अवलंबून नाही. यामुळे हवेचे प्रदूषण कमी होते आणि ग्लोबल वॉर्मिंगला आळा घालण्यास मदत होते.
तिसरा फायदा म्हणजे भविष्यातील वीज दरवाढीपासून संरक्षण. वीज कंपन्यांच्या दरात सतत वाढ होत असताना, सोलर पॅनल असलेले घरे या वाढीपासून अधिक सुरक्षित राहतात.
पीएम सूर्य घर मोफत वीज योजना
केंद्र सरकारने सौर ऊर्जेला प्रोत्साहन देण्यासाठी ‘पीएम सूर्य घर मोफत वीज योजना’ सुरू केली आहे. या योजनेअंतर्गत, सर्वसामान्य नागरिकांना सोलर पॅनल स्थापित करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात अनुदान दिले जात आहे. विविध क्षमतेच्या सोलर पॅनलसाठी अनुदानाची रक्कम खालीलप्रमाणे आहे:
- 1 किलोवॅट क्षमतेच्या सोलर पॅनलसाठी 30,000 रुपये अनुदान
- 2 किलोवॅट क्षमतेच्या सोलर पॅनलसाठी 60,000 रुपये अनुदान
- 3 किलोवॅट ते 10 किलोवॅट क्षमतेच्या सोलर पॅनलसाठी 78,000 रुपये अनुदान
आपल्या घराच्या वीज वापरानुसार आणि छताच्या क्षेत्रफळानुसार, योग्य क्षमतेचे सोलर पॅनल निवडणे महत्त्वाचे आहे. सामान्यतः, एक किलोवॅट सोलर पॅनल सिस्टम दररोज सुमारे 4-5 युनिट वीज तयार करू शकते, जे एका साधारण कुटुंबाच्या दैनंदिन गरजा पूर्ण करण्यास पुरेसे असू शकते.
बँकांकडून सोलर पॅनल कर्ज योजना
केंद्र सरकारच्या अनुदानाव्यतिरिक्त, विविध राष्ट्रीयकृत आणि खासगी बँका सोलर पॅनल स्थापित करण्यासाठी विशेष कर्ज योजना देत आहेत. या योजनांमध्ये पंजाब नॅशनल बँकेची ‘सोलर रूफटॉप योजना’ आणि स्टेट बँक ऑफ इंडियाची ‘रूफटॉप सोलर एसबीआय लोन’ उल्लेखनीय आहेत.
पंजाब नॅशनल बँक सोलर रूफटॉप योजना
पंजाब नॅशनल बँकेने ‘सोलर रूफटॉप योजना’ अंतर्गत, सोलर पॅनल बसविण्यासाठी 7% व्याजदराने कर्ज सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. या कर्जासाठी काही महत्त्वाच्या अटी आहेत:
कर्ज पात्रतेच्या अटी:
- अर्जदाराचा किमान CIBIL स्कोर 680 असावा
- अर्जदाराकडे स्वतःचे घर असावे, जेणेकरून घराच्या छतावर सोलर सिस्टीम बसवता येईल
- अर्जदाराचे कमाल वय 75 वर्षे असावे
कर्जाची रक्कम आणि वापर:
- कर्जाची जास्तीत जास्त रक्कम 6 लाख रुपये
- 3 किलो वॅटपर्यंतच्या रूफटॉप सोलर पॉवर सिस्टीमसाठी
- कर्जासाठी परतफेड कालावधी 10 वर्षे
कर्ज घेण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे:
- अर्ज आणि मंजुरी पत्र
- एक वर्षाचा आयटीआर
- मागील 6 महिन्यांचे बँक खाते विवरण
- वीज बिल
- मालमत्तेच्या मालकीचे कागदपत्र
स्टेट बँक ऑफ इंडिया रूफटॉप सोलर लोन
स्टेट बँक ऑफ इंडियाने देखील रूफटॉप सोलर पॅनल स्थापित करण्यासाठी विशेष कर्ज योजना सुरू केली आहे. या योजनेअंतर्गत, ग्राहकांना आकर्षक व्याजदरात आणि सुलभ परतफेड शर्तींसह कर्ज मिळते. एसबीआयच्या या कर्जाचे काही प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- स्पर्धात्मक व्याजदर (सध्या अंदाजे 8-9% दरम्यान)
- 8 वर्षांपर्यंत परतफेडीचा कालावधी
- सुलभ मासिक हप्ते (EMI)
- लवचिक कर्ज रक्कम, जी सोलर पॅनल सिस्टमच्या आकारावर अवलंबून असते
सोलर पॅनल स्थापित करण्याच्या प्रक्रियेतील टप्पे
सोलर पॅनल स्थापित करण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर, खालील टप्प्यांचे अनुसरण करणे आवश्यक आहे:
- छताचे मूल्यांकन: प्रथम, आपल्या घराच्या छताचे मूल्यांकन करून त्याची सोलर पॅनल स्थापनेसाठी उपयुक्तता तपासावी. छताचे क्षेत्रफळ, दिशा आणि छायांचे प्रमाण हे महत्त्वाचे घटक आहेत.
- वीज वापराचे विश्लेषण: आपल्या मासिक वीज वापराचे विश्लेषण करून आपल्याला किती क्षमतेच्या सोलर पॅनलची आवश्यकता आहे, हे निर्धारित करावे.
- विक्रेत्यांचा शोध: विश्वसनीय सोलर पॅनल विक्रेते आणि स्थापनाकारांचा शोध घ्या. त्यांच्याकडून खर्चाचे अंदाज घ्या आणि त्यांच्या गुणवत्तेबद्दल माहिती घ्या.
- सरकारी अनुदानासाठी अर्ज: ‘पीएम सूर्य घर मोफत वीज योजना’ अंतर्गत अनुदानासाठी अर्ज करा. अर्ज प्रक्रिया आता ऑनलाईन उपलब्ध आहे आणि अधिक सुलभ केली गेली आहे.
- बँक कर्जासाठी अर्ज: आवश्यक असल्यास, पंजाब नॅशनल बँक किंवा स्टेट बँक ऑफ इंडियासारख्या बँकांकडे सोलर पॅनल कर्जासाठी अर्ज करा.
- स्थापना आणि ग्रिड कनेक्शन: एकदा सर्व मंजुरी मिळाल्यानंतर, सोलर पॅनल स्थापित करून स्थानिक वीज वितरण कंपनीच्या ग्रिडशी कनेक्ट करा.
आर्थिक फायदे विश्लेषण
सोलर पॅनल स्थापित करण्याचा निर्णय घेण्यापूर्वी, एक सविस्तर आर्थिक विश्लेषण करणे महत्त्वाचे आहे. उदाहरणार्थ, 3 किलोवॅट क्षमतेच्या सोलर पॅनल सिस्टमचा विचार करू:
- एकूण स्थापना खर्च: अंदाजे 1,80,000 रुपये
- सरकारी अनुदान: 78,000 रुपये
- प्रत्यक्ष खर्च: 1,02,000 रुपये
अशा सिस्टममधून दररोज अंदाजे 12-15 युनिट वीज तयार होऊ शकते, जे महिन्याला सुमारे 360-450 युनिट होते. सध्याच्या वीज दरांनुसार (अंदाजे 8-10 रुपये प्रति युनिट), हे महिन्याला 2,880-4,500 रुपयांची बचत दर्शवते.
या हिशोबानुसार, सोलर पॅनल सिस्टममध्ये केलेली गुंतवणूक 3-4 वर्षांत वसूल होऊ शकते, आणि त्यानंतरचे 20-25 वर्षे (सोलर पॅनलचे सरासरी आयुष्य) मोफत वीज मिळू शकते.
वाढत्या वीज बिलांच्या काळात, सोलर पॅनल हा सर्वसामान्य माणसासाठी वीज खर्चात बचत करण्याचा एक उत्तम पर्याय बनला आहे. केंद्र सरकारच्या ‘पीएम सूर्य घर मोफत वीज योजना’ आणि विविध बँकांच्या कर्ज योजनांमुळे, आता सोलर पॅनल स्थापित करणे अधिक परवडणारे झाले आहे.
सोलर पॅनल स्थापित करण्याने फक्त वीज बिलात बचत होत नाही, तर पर्यावरण संरक्षणात देखील योगदान दिले जाते. सौर ऊर्जेचा वापर केल्याने हवेचे प्रदूषण कमी होते आणि नैसर्गिक संसाधनांचे संरक्षण होते.
महत्त्वाचे म्हणजे, सोलर पॅनल स्थापित करण्यापूर्वी, आपल्या छताची उपयुक्तता, आपल्या वीज गरजा आणि आर्थिक व्यवहार्यता यांचे योग्य मूल्यांकन करणे आवश्यक आहे. योग्य योजना आणि अंमलबजावणीसह, सोलर पॅनल भविष्यातील वीज बिलांपासून मुक्तीचा सुवर्ण मार्ग ठरू शकतात.